КАЛЕНДАРЬ ЗНАМЕНАТЕЛЬНЫХ

И ПАМЯТНЫХ ДАТ 

НА 2022 ГОД

                                                              У 2022 ГОДЗЕ СПОЎНІЦЦА

955  гадоў з часу першага ўпамінання горада Мінска ў “Аповесці

мінулых гадоў” (1067)

920 гадоў з дня нараджэння Ефрасінні Полацкай (1102 або не пазней 1104-

1173), асветніцы перыяду Кіеўскай Русі і ігуменні манастыра Святога Спаса ў Полацку, першая жанчына, якую царква кананізавала

460 гадоў з часу выдання Сымонам Будным кніг «Катэхізіс”, “Пра

апраўданне грэшнага чалавека перад Богам” на беларускай мове

445 гадоў з дня нараджэння Міленція Сматрыцкага (1577 или 1578-1633),

беларускага і ўкраінскага граджанска-палітычнага і царкоўнага дзеяча, пісьменніка-палеміста, мысляра, вучонага

100 гадоў з пачатку выдання часопіса “Полымя” (1922)

90 гадоў з пачатку выдання газеты"Літаратура і мастацтва" (1932)

50 гадоў з часу стварэння кніжнага выдавецтва " Мастацкая літаратура (1972)

30 гадоў з пачатку выдання часопіса “Гаспадыня” (1992 г.)

КАЛЯНДАР
студзень
У студзені – 50 гадоў з пачатку выдання часопіса “Родная прырода”
1– Новы год
1 – Сусветны дзень міру
1-75г. з д.н.Георгія Марчука (1947) беларускага празаіка, драматурга
1-75г. з д.н. Анатоля Кудраўца (1947), беларускага драматурга
1-110г. з д.н.Сяргея Мурзо (1912-1937) беларускага паэта
1-90г. з д.н.Яўгена Каршукова (1932), беларускага пісьменніка, празаіка,
перакладчыка
1-85 г. з д.н. Пятра Сушко (1937), беларускага паэта, перакладчыка
1-75г. з д.н. Яўгена Хвалея (1947), беларускага паэта, публіцыста,
крытыка
2-Дзень навуковай фантастыкі
3-130г. з д.н.Джона Толкіена (1892-1973), англійскага пісьменніка,
філолага
7 – Нараджэнне Хрыстова. Праваслаўныя Каляды
11 – Сусветны дзень “дзякуй”
14 - 80 гадоў з дня нараджэння Веры Вярбы (1942-2012)
15- 400 гадоў з дня нараджэння Жана Баціста Мальера (1622-1673), французскага драматурга
15 – 95 гадоў з дня нараджэння Галіны Васілеўскай (1927), беларускага празаіка
18 – 140 гадоў з дня нараджэння Алэна Мілна (1882-1919), англійскага пісьменніка
19 – Хрышчэнне Гасподне
19 – Дзень выратавальніка
21 – Сусветны дзень абдымкаў
24 – 290 гадоў з дня нараджэння П’ера Агюстэна Бамаршэ (1732 – 1799), французскага драматурга
25 – Таццянін дзень
25 – 190 гадоў з дня нараджэння Івана Шышкіна (1832 – 1898), рускага мастака
27 – 190 гадоў з дня нараджэння Льюіса Кэрала (1832-1898), англійскага пісьменніка, матэматыка
27-Міжнародны дзень памяці ахвяр Халакосту
28 – 125 гадоў з дня нараджэння Валянціна Катаева (1897-1986), расійскага пісьменніка
люты
2 – Сусветны дзень водна-балотных абшараў
7 – 210 гадоў з дня нараджэння Чарльза Дзікенса (1812-1870), англійскага пісьменніка
8 – Дзень юнага героя-антыфашыста
9-135 гадоў з дня нараджэння Васіля Чапаева (1887-1919), расійскага ваннага дзеяча, героя грамадзянскай вайны
11 – Сусветны дзень хворага
11 – 105 гадоў з дня нараджэння Сідні Шэлдана (1917-2007), амерыканскага пісьменніка
14 – Сусветны дзень закаханых
14 – 85 гадоў з дня нараджэння Міхася Стральцова (1937-1987), беларускага празаіка, паэта, перакладчыка, крытыка
15 – Дзень памяці воінаў-інтэрнацыяналістаў
15 - 90 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Салаўёва (1932-1986), беларускага паэта
16 – 120 гадоў з дня нараджэння Рыгора Мурашкі (1902-1944), беларускага пісьменніка, крытыка
18 – 100 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Савіцкага (1922-2010), беларускага мастака
19 – Сусветны дзень кітоў
21 – Міжнародны дзень роднай мовы
21 – 75 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Фінберга (1947), дырыжора, заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі
23 – Дзень абаронцаў Айчыны і Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь
23 – 80 гадоў з дня нараджэння Міхася Болсуна (1942), пісьменніка, журналіста, краязнаўцы
25 – 65 гадоў з дня нараджэння Алеся Пісьмянкова (1957-2004), беларускага паэта
26 – 220 гадоў з дня нараджэння Віктора Гюго (1802-1882), французскага пісьменніка
26 – 110 гадоў з дня нараджэння Уладзіміра Карпава (1912-1977), беларускага пісьменніка, крытыка, літаратуразнаўцы
26 – 90 гадоў з пачатку выдання штотыднёвай грамадска-палітычнай і літаратурна-мастацкай газеты творчай інтэллігенцыі беларусі “Літаратура і Мастацтва”
28 – Пачатак Масленіцы
сакавік
1– Сусветны дзень грамадзянскай абароны
1– Дзень барацьбы з наркаманіяй і наркабізнесам
1 - Сусветны дзень кампліментаў
1 – Дзень котак
2 – Міжнародны дзень запалкі
3 – Сусветны дзень пісьменніка
3 – Сусветны дзень дзікай прыроды
8 – Міжнародны жаночы дзень
11 – 100 гадоў з дня нараджэння Міколы Гамолкі (1922-1992), беларускага пісьменніка, перакладчыка, драматурга
11 – 135 гадоў з дня нараджэння Алеся Гаруна (1887-1920), беларускага паэта, празаіка, драматурга, публіцыста, грамадскага дзеяча
14 – Міжнародны дзень рэк
14 – Дзень праваслаўнай кнігі
15 - Дзень Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь
20 – Сусветны дзень астралогіі
20 – Сусветны дзень Зямлі
20 – Міжнародны дзень шчасця
20 – 95 гадоў з дня нараджэння Хведара Жычкі (1927-2007), беларускага паэта, пісьменніка, перакладчыка
21 – Сусветны дзень паэзіі
21 – міжнародны дзень лясоў
22 – Сусветны дзень вады
22 – 105 гадоў з пачатку выдання газеты “Гомельская праўда” (1917)
24 – 240 гадоў з дня нараджэння Арэста Кіпрэнскага (1782-1836), рускага мастака
26 – 80 гадоў з дня нараджэння Івана Арабейкі (1942), беларускага паэта
29 – 300 гадоў з дня нараджэння Захарыя Чарнышова (1722-1784), ваеннага і дзяржаўнага дзеяча, уладальніка Чачэрска
31 – 115 гадоў з дня нараджэння Ціта Парфёнавіча Новікава (1907 - 1974), удзельніка Вялікай айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза
31 – 140 гадоў з дня нараджэння Карнея Чукоўскага (1882-1969), расійскага пісьменніка, паэта
красавік
1 – Міжнародны дзень птушак
1 – Дзень гумару
2- Міжнародны дзень дзіцячай кнігі
2 – Дзень яднання народаў Беларусі і Расіі. 25 гадоў з часу падпісання Дагавора аб Саюзе Беларусі і Расіі (1997)
4 – Всемірный день крысы
5 – Міжнародны дзень супу
5 – 780 гадоў з дня Лядовага пабоішча (1242) на Чудскім возеры
6 – 210 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Герцэна (1812 – 1870), расійскага пісьменніка, філосафа
7 – Дзень памяці яўрэяў – ахвяр фашызму
7 – Сусветны дзень здароўя
8 – Міжнародны дзень цыган
10 – Дзень братоў і сясцёр
10 - 85 гадоў з дня нараджэння Бэлы Ахмадулінай (1937-2010), расійскай паэткі
10 – 95 гадоў з дня нараджэння Віля Ліпатава (1927-1979), расійскага пісьменніка
10 – 205 гадоў з дня нараджэння Канстанціна Аксакава (1817-1860), расійскага пісьменніка, гісторыка
11 – Міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў
12 – Сусветны дзень авіяцыі і касманаўтыкі
15 – Сусветны дзень работнікаў культуры
15 – Дзень экалагічных ведаў
15 – 570 гадоў з дня нараджэння Леанарда да Вінчы (1452-1519), італьянскага мастака, вучонага, інжэнера
18 – Міжнародны дзень помнікаў і гістарычных мясцін
19 – Дзень першацвета
19 – 120 гадоў з дня нараджэння Веніяміна Каверына (1902-1988), расійскага пісьменніка
22 – Сусветны дзень Зямлі
23 – Сусветны дзень кнігі і аховы аўтарскага права
24 – Міжнародны дзень моладзі
24 – Вялікдзень у праваслаўных
26 – Дзень Чарнобыльскай трагедыі
27 – Сусветны дзень гарадоў-пабрацімаў
май
1 – Свята працы
2 – Дзень Халакосту
2 – 120 гадоў з дня нараджэння Алана Маршала (1902 – 1984), аўстралійскага пісьменніка
3 – Сусветны дзень свабоды друку
3 – Сусветны дзень Сонца
5 – Сусветны дзень барацьбы за правы інвалідаў
5 – Дзень друку
5 – Дзень Еўропы
5 – 105 г. з дня нараджэння Юрыя (Георгія) Багушэвіча (1917-1983), беларускага празаіка, сцэнарыста, перакладчыка
6 – Міжнародны дзень астраноміі
6 – 115 гадоў з дня нараджэння Мікалая Гастэла (1907-1941), удзельніка абароны Беларусі ў ВАВ, героя Савецкага Саюза
7 – Дзень рабонікаў радыё, тэлебачання і сувязі
8 – Дзень Дзяржаўнага герба і Дзяржаўнага сцяга
8 – Сусветны дзень Чырвонага крыжа і Чырвонага паўмесяца
9 – Дзень Перамогі
9 – 85 гадоў з дня нараджэння Валянціна Мысліўца (1937 – 1993), беларускага празаіка, нарысыста
11 – 75 год з дня нараджэння Раісы Баравіковай (1947), паэтэсы, перакладчыцы
13 – Дзень Дзяржаўнага герба і Дзяржаўнага сцяга Рэспублікі Беларусь
15 – Міжнародны дзень сям’і
15 – Сусветны дзень памяці ахвяр СНІДу
16 – 135 гадоў з дня нараджэння Ігара Севераніна (1887 – 1941), рускага паэта
18 – Міжнародны дзень музеяў
19 – Дзень работнікаў фізічнай культуры і спорту
19 – 100 гадоў з дня заснавання піянерскай арганізацыі (1922)
20 – Сусветны дзень пчол
21 – Міжнародны дзень космасу
21 – Сусветны дзень культурнай разнастайнасці
21 – 150 гадоў з дня нараджэння Тэфі (Надзея Лахвіцкая) (1872 – 1952), расійскай паэтэсы, пісьменніцы
22 – Міжнародны дзень біялагічнай разнастайнасці
23 – Сусветны дзень чарапахі
24 – Дзень славянскага пісьменства
24 – Еўрапейскі дзень паркаў
25 – Дзень ручніка
27 – 90 гадоў з часу ўтварэння Саюза беларускіх пісьменнікаў
28 – 145 гадоў з дня нараджэння Максіміліяна Валошына (1877- 1932), расійскага паэта, мастака
28 – 105 гадоў з дня нараджэння Ліліі Карастаянавай (1917-1943), журналісткі, удзельніцы партызанскага руху на тэрыторыі Чачэрскага раёна ў Вялікую Айчынную вайну
30 – 110 гадоў з дня нараджэння Льва Ашаніна (1912-1996), расійскага паэта
30 – 130 гадоў з дня нараджэння Івана Сакалова-Мікітава (1892-1975), расійскага пісьменніка
31 – Сусветны дзень без тытуню
31 – 130 гадоў з дня нараджэння Канстанціна Паустоўскага (1892-1968) расійскага пісьменніка
чэрвень
1 – Міжнародны дзень аховы дзяцей
1 – Сусветны дзень бацькоў
1 – Сучветны дзень малака
1 – Сусветны дзень бегу
5 – Сусветны дзень аховы навакольнага асяроддзя
5 – Дзень памяці Еўфрасінні Полацкай
7 – 90 гадоў з дня нараджэння Міхаіла Герчыка (1932-2008), беларускага празаіка, публіцыста, перакладчыка
8 – Сусветны дзень акіянаў
8 – 185 гадоў з дня нараджэння Івана Крамскога (1837-1887), расійскага мастака
9 – Сусветны дзень сяброў
9 – 350 гадоў з дня нараджэння Пятра І (1672-1725), расійскага імператара
10 – Сусветны дзень марожанага
12 - Троіца
14 – Сусветны дзень донара крыві
15 – Суветны дзень ветру
17 – 140 гадоў з дня нараджэння Ігара Стравінскага (1882-1971), расійскага кампазітара
18 – 210 гадоў з дня нараджэння Івана Ганчарова (1812-1891), расійскага пісьменніка
19 – Дзень бацькі
20 – Сусветны дзень бежанцаў
20 – 90 гадоў з дня нараджэння Роберта Раждзественскага (1932 – 1924), савецкага паэта
21 –Дзень сэлфі
21 – 290 гадоў з дня нараджэння Іагана Баха (1732-1795), нямецкага кампазітара
22 – Дзень летняга сонцастаяння
22 – Дзень усенароднай памяці ахвяр Вялікай Айчыннай вайны
23 – Міжнародны Алімпійскі дзень
23 – Дзень сяброўства
24 – 210 гадоў з дня пачатку Айчыннай вайны 1812 года
24 – Дзень моладзі
25 – Дзень дружбы і яднання славян
26 – Міжнародны дзень барацьбы з наркаманіяй
26 – 100 гадоў з дня нараджэння Юрыя Якаўлева (1922-1996), савецкага дзіцячага пісьменніка
28 – 100 гадоў з дня нараджэння Івана Кудраўцова (1922), беларускага пісьменніка
28 – 445 гадоў з дня нараджэння Пітэра Рубенса (1577-1640), французскага мастака
ліпень
2-100 гадоў з дня нараджэння Генрыха Вагнера (1922-2000), беларускага кампазітара, народнага артыста Беларусі, заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі, лаўрэата прэміі Ленінскага камсамола Беларусі і Дзяржаўнай прэміі РБ
3-Дзень незалежнасці Рэспублікі Беларусь. Дзень Рэспублікі.
5-Дзень Святых раўнаапостальных братоў Кірылы і Мефодыя – заснавальнікаў славянскай азбукі
7-Купалле
7-140 гадоў з дня нараджэння Янкі Купалы (1882-1942)
8- Дзень памяці святых Пятра і Феўроніі, заступнікаў сям’і і шлюбу
9-110 гадоў з дня нараджэння Сяргея Астрэйкі (1912г.), беларускага паэта
11 – Сусветны дзень народанасельніцтва
11 – Сусветны дзень шакаладу (адзначаецца з 1935г)
20-Міжнародны дзень шахмат
23-Сусветны дзень кітоў і дэльфінаў
23-210 гадоў з дня нараджэння Пятра Вяземскага (1792-1878), расійскага паэта, крытыка
24-220 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Дзюма (Дзюма-бацька) (1802-1879), французскага пісьменніка
жнівень
2-Ільін дзень
2-95 гадоў з пачатку выдання “Советская Белоруссия”, грамадска-палітычнай газеты (1927)
4 - 105 гадоў з дня нараджэння Янкі Брыля (1917-2006), народнага пісьменніка Беларусі
6- Дзень забароны ядзернага ўзброення
6-Міжнародны дзень “Урачы міра за мір”
6-505 гадоў з часу выхаду ў свет “Псалтыра” – першай друкаванай кнігі, выдадзенай Ф.Скарынам у Празе (1517)
9-105 гадоў з пачатку выдання грамадска-палітычнай газеты “Звязда” (1917)
13-Сусветны дзень ляўшэй
23- 105 гадоў з дня нараджэння Пімена Панчанкі (1917-1995), народнага
паэта Беларусі
верасень
1-Дзень ведаў
1-Сусветны дзень міру
2-Дзень беларускага пісьменства
3-95 гадоў з дня нараджэння Алеся Адамовіча (03.09.1927-1994), беларускага пісьменніка
5-205 гадоў з дня нараджэння Аляксея Талстога (1817-1875), расійскага пісьменніка, паэта
7-Міжнародны юнацкі дзень
7 – 210 гадоў Барадзінскай бітве
8-Міжнародны дзень граматнасці
9- Сусветны дзень прыгажосці
10-Сусветны дзень прадухілення самазабостваў
11-140 гадоў з дня нараджэння Барыса Жыткова (1882-1938), расійскага пісьменніка
11-160 гадоў з дня нараджэння О’Генры (1862-1910), амерыканскага пісьменніка
13-Дзень памяці ахвяр фашызму
15-Дзень бібліятэк
17 – Дзень народнага адзінства
18-Міжнародны дзень аховы азонавай абалонкі
17-110 гадоў з дня нараджэння Максіма Танка (1912-1995), народнага паэта Беларусі
21-Міжнародны дзень міру
22-Сусветны дзень без аўтамабіля
30-Сусветны дзень мора
кастрычнік
1 – Міжнародны дзень музыкі
4 – Сусветны дзень аховы жывёл
7-Дзень настаўніка
7-90 гадоў з дня нараджэння Івана Пташнікава, беларускага пісьменніка
8-130 гадоў з дня нараджэння Марыны Цвятаевай, рускай пэткі
14-Дзень маці
15-115 гадоў з дня нараджэння Рамана Сабаленкі, беларускага пісьменніка
17- 85 гадоў з дня нараджэння Мікалая Чаргінца, беларускага пісьменніка
24-Міжнародны дзень ААН
лістапад
3 – 140 гадоў з дня нараджэння Якуба Коласа, беларускага письменника
3-135 гадоў з дня нараджэння Самуіла Маршака, рускага пісьменніка
4-135 гадоў з дня нараджэння Цішкі Гартнага, беларускага пісьменніка
6-170 гадоў з дня нараджэнняДзмітрыя Маміна-Сібірака, рускага пісьменніка
7-Дзень кастрычніцкай рэвалюцыі
14-190 гадоў з дня нараджэння Паўлюка Багрыма, беларускага паэта
14-115 гадоў з дня нараджэння Астрыд Ліндгрэн, швецкай пісьменніцы
16-85 гадоў з дня нараджэння Валянціна Лукшы, беларускага пісьменніка
18-Дзень работнікаў сельскай гаспадаркі і перапрацоўчай прамысловасці аграпрамысловага комплексу
18-110 гадоў з дня нараджэння Паўла Кавалёва, беларускага пісьменніка
27 – Дзень вызвалення Чачэрскага раёна ад нямецка-фашыстскіх захопнікаў (1943)
29-220 гадоў з дня нараджэння Вільгельма Гауфа, нямецкага пісьменніка і казачніка
30-355 гадоў з дня нараджэння Джанатана Свіфта, англійскага пісьменніка
снежань
1-Сусветны дзень барацьбы са СНІД
3-Міжнародны дзень інвалідаў. Дзень інвалідаў Рэспублікі Беларусь
3-115 гадоў з дня нараджэння Зінаіды Аляксандравай, рускай пісьменніцы
5-75 гадоў з дня нараджэння Алеся Разанава, беларускага паэта
6-80 гадоў з дня выхаду першага нумара часопіса “Полымя”
8-220 гадоў з дня нараджэння Аляксандра Адоеўскага, рускага паэта
10-Дзень правоў чалавека
22-100 гадоў з дня нараджэння Алены Васілевіч, беларускай пісьменніцы
22-85 гадоў з дня нараджэння Эдуарда Успенскага, рускага пісьменніка
25-Ражаство Хрыстова. Каталіцкія Каляды
29-Міжнародны дзень біялагічнай разнастайнасці
31-285 гадоў з дня нараджэння Рудольфа Эрыха Распэ, нямецкага
 

                                                                     КНІГІ-ЮБІЛЯРЫ 2022 ГОДА

55 лет роману-эпопее “Сто лет одиночества” (1967) Гарсиа Маркеса

65 лет роману “Доктор Живаго” (1957) Бориса Пастернака

65 лет роману “Туманность Андромеды” (1957) Ивана Ефремова

75 лет “Повести о настоящем человеке” (1947) Бориса Полевого

75 лет роману “Стоик” (1947) Теодора Драйзера

125 лет роману “Овод” (1897) Этель Лилиан Войнич

125 лет роману “Человек –невидимка” (1897) герберта Уэлса

155 лет роману “Преступление и наказание (1867) Фёдора Достоевского

175 лет роману “Джейн Эйр” (1847) Шарлоты Бронте

195 лет роману “Прерия” (1827) Фенимора Купера

БЕЛАРУСКАЯ ЛІТАРАТУРА

45 гадоў зборніку аповесцей “Прыгоды Бульбобаў” (1977) Паўла Місько

45 гадоў эсэ “Зямля пад белымі крыламі” (1977) Уладзіміра Караткевіча

50 гадоў “Хатынскай аповесці” (1972) Алеся Адамовіча

50 гадоў раману “Плач перапёлкі” (1972) Івана Чыгрынава

50 гадоў раману “Хрыстос прызямліўся ў Гародні” (1972) Уладзіміра Караткевіча

60 гадоў аповесцям “Трэцяя ракета” і “Здрада” (1962) Васіля Быкава

75 гадоў паэме “Рыбакова хата”(1947) Якуба Коласа

85 гадоў аповесці “Міколка-паравоз” (1937) Міхася Лынькова

95 гадоў паэме “Магіла льва” (1927) Янкі Купалы

110 гадоў драматычнай паэме “Сон на кургане”(1912) Янкі Купалы